Ei khawtlang nuna hin “Hotu ṭawng ei sel ngai nawh” ti hi thuvawn thienghlim, ei hnam innghatna lungphun pakhat angin ei humhal tlat hlak a. Hi lungirl hin inthuk takin ei hnam nunphung a phuor-de tlat a, hi hi, hmasawn ei tuma kal ei pen na a bang insâng tak a lo ni lem anih. Thuneitu hai hi indik naw thei lo anga ei pawm tlat a ni chun, ei hnam hmakuo zawr ang ei nih; ei nunphung humhim ei tumna kawng ahin thudik eiin phatsan anih. Hi thuvawn hin ngaituona indiklo lien tak amin nei tir a, hotu ti thumal hin iem a kawk a, hotu mawphurna le mipui thuneina, mihriem ei nina ringawt a ei peingpui chanvo hai, le hnam le thudik inlaichingna hai chen ei sui chieng a ṭul takzet anih.

Ṭienlai huna alo hlutna↗

Hi ṭawngkasuok hin bul ṭha tak anei a, anachu ei parsuok theina ding chun hi thuvawn anthawk a ngaituona insieng hai hi ei hriet a ngai a, chu ding chun alo hlutna hai hi ei suichieng aṭul bawk anih. Tienlai ei pi le pu hai hun lai khan chu, inrun tawnna le ṭium kara dam khawsuok kha thupui tak ani hlak a. Inlungruol chu hringna ang hiela pawimaw alo ni hlak a, ral laka mani, hripui lakah mani thutlukna inrang taka siem a ngai huna insel kalna ding hun a um ngainaw a. Hotu thupek kha hnam pum hringna humhimtu ania, a hun lai chun hotu thu sel kha thina cho-phawk ang hiel alo ni hlak a.

Hi inpumkhatna hin khawtlangah inremna le muongna an tlun a, tlawmngaina kawnga hai hnam dang ha’n anmi tluk naw na khawp hiel a ra ṭha a suok na san alo ni bawk hlak a. Mipuiin an hotu hai thu an zawm tlat chun hnam a hrat a, chu chu ral laka mi humhimtu tak alo ni hlak a. Hotu ṭawng ei sel ngai nawh ti chu hnawl theilo in ei khawtlang nunah thuvawn thienghlim angin alo indik em em hlak anih.

Phur bansan ahun↗

Amiruokchu, tienlaia ei dam khawsuokpui kha, tu hin chu ei hmasawnna daltu ahung ni ta lem a, hi ṭawngkasuok in a sawm-sa ṭi um tak chu hotu hai hin rorelna kawng a thuneina chau ni lovin, “thudik le thukhel” chungthu ah ditbik thlang thei khawpa thuneina an hlan hi anih.

Thudik chu hotu dit dan le thuneina humhimna hmangruo mei mei in a hung inchang a, khawtlang nunah indikna le thudik nekin “hotu tak thu” a pawimaw ta lem a, chu chun thudik hmel a hliekhu hlak anih. Mihriem in thlei bik le hriet suol ei nei thei a; chuleiin rorelna indik lo a ni chun, iengtinam, to ṭawk ṭawk in ei pawm el ding? Hotu a ni leiin thil indiklo, indik tiin lo puong ta sien “an dik” ei lo ti ve tlat chun, ei hnam lungphun hi a nghet naw hle tina ani ding si. Hi hi “Hotu ṭawng ei sel ngai nawh” ti thuvawn hin a sawm ṭi um tak chu anih.

Ram zalen haiah ahlu ve nawh↗

Hi ngaidan hi lal, thuneitu nunrawng hai laka damsuok theina ding, rorelna indiklo a khawm dam-tluong lem thlang leia ṭawngsuok loa hi thuvawn pawm ṭul dinhmun a um hai ta ding chun hrietthiem a uma. North Korea, Myanmar, le Africa ram thenkhat, tuolthatna le insirdena rama hotu hai thu sel theilo khawp a suol a rorelna ram ahai chun hi ṭawngkasuok hi hlu tak anih. Amiruokchu hi “thuvar” hin kha boruok kha ahung fen sa anih. Hotu ṭawng an sel theinaw na ram ahai chau hi ṭawngkasuok hin hlutna anei a, ram zalen ahai hi thuvawn hin hlutna anei der nawh. Zawna ei siem theina, hotu ṭawng ei sel theina, ngaidan dang ei nei hai ei ngirsuok pui theina hai hi democracy thlarau a ni a, hi hi ei uor lem a ṭul anih.

Nundan mawi ani naw bawk↗

Tienlaia aṭul leia thuvawn in hlutna anei kha tuhin “nundan maw” angin ei ngai ta khiet a. Rorelna suol laka to-ṭawk-ṭawk hin khawtlang ah hotu huoisen a ser suok ngai naw a, hotu hnuoia tlawm ding le, thukhel le rorelna indiklo laka ngir suok tuma inbuotsei nuomna lungril tak hiel dangtu lien tak anih.

Thudki in ei hma ṭhuoi lem raw se↗

Rorelna indik a um ding chun thudik hi “roreltu” ani lem a ngaia, hotu chu ieng anga hrat le thilthawthei lo nisienlakhawm, thudik hnuoia um ding ani a, indikna hma a, atlawm ding anih. Ei kam suok ahai “hotu ṭawng ei sel ngai nawh” ti hi ei ban hma chu thudik hin hmun a chang ngai naw ding.

Hotu hi “thudik neitu” an ni naw a, thudik laka mawphurtu an ni lem, zawna indawn hi hotu inza naw ani naw a, huoisenna ra suok ani lem. Hma ei sawn ding ani chu mi tu el khawm hin zawna ei indawn ngam hi a ṭul bawk. Ram le hnam a hung inṭhanglien a, khawvel le a ruola ei intlawn ve theina ding chun thudik hin ei hma a ṭhuoi a ṭul a, chu ding chun hotu ṭawng ei sel a ngai anih.